Σοκ: Η ατμοσφαιρική ρύπανση προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα και σε μη καπνιστές

Η ιδέα ότι ο καρκίνος του πνεύμονα αφορά μόνο τους καπνιστές είναι πλέον ξεπερασμένη. Νέα έρευνα που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature αποκαλύπτει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις που σχετίζονται με τον καρκίνο του πνεύμονα ακόμη και σε ανθρώπους που δεν έχουν καπνίσει ποτέ. Αυτό σημαίνει πως η ρύπανση του αέρα δεν είναι απλώς ένας περιβαλλοντικός κίνδυνος, αλλά και ένας σοβαρός παράγοντας που επηρεάζει άμεσα την ανθρώπινη υγεία.

Τι αποκαλύπτει η μεγαλύτερη γενετική μελέτη σε μη καπνιστές

Όπως διαβάζουμε στο bgr.com, η μελέτη εξέτασε δείγματα όγκων από 871 ανθρώπους που δεν είχαν καπνίσει ποτέ, οι οποίοι ζούσαν σε 28 διαφορετικές περιοχές του κόσμου, από την Αφρική έως τη βόρεια Αμερική. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τεχνικές αλληλούχισης του DNA για να εντοπίσουν μεταλλάξεις-«υπογραφές», δηλαδή τα ίχνη που αφήνουν πίσω τους διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η χημική ρύπανση και τα αιωρούμενα μικροσωματίδια

Τι αποκαλύπτει η μεγαλύτερη γενετική μελέτη σε μη καπνιστές

Συνδυάζοντας τα ευρήματα με στοιχεία από δορυφορικές και επίγειες μετρήσεις ρύπανσης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι που εκτίθενται σε υψηλά επίπεδα μικροσωματιδίων (PM2.5) παρουσιάζουν σημαντικά περισσότερες γενετικές μεταλλάξεις στους πνεύμονές τους. Τα αποτελέσματα δεν ήταν τυχαία, αφού εντοπίστηκε έντονη αύξηση στις λεγόμενες «καθοδηγητικές μεταλλάξεις», δηλαδή εκείνες που είναι υπεύθυνες για την εμφάνιση και την εξέλιξη του καρκίνου.

Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι ορισμένα μοτίβα μεταλλάξεων που παρατηρήθηκαν σε μη καπνιστές ήταν σχεδόν πανομοιότυπα με εκείνα που βλέπουμε σε ανθρώπους που καπνίζουν. Τέτοιες «υπογραφές» ήταν τέσσερις φορές πιο συχνές σε άτομα που ζουν σε περιοχές με έντονη ατμοσφαιρική ρύπανση. Μια μετάλλαξη, που συνδέεται συνήθως με τη φυσική διαδικασία της γήρανσης, παρουσίασε αύξηση σχεδόν 76%, δείχνοντας πως η ρύπανση μπορεί να επιταχύνει τη φθορά των κυττάρων.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ανησυχητική: η μακροχρόνια έκθεση στον μολυσμένο αέρα μπορεί προξενεί βλάβες στα κύτταρα που μοιάζουν με εκείνες που προκαλεί το κάπνισμα ή το πέρασμα του χρόνου. Οι συνέπειες αυτής της φθοράς είναι σημαντικές, καθώς επηρεάζουν τη δομή του DNA και αυξάνουν τον κίνδυνο για την εμφάνιση καρκινικών όγκων, ακόμα και σε ανθρώπους που τηρούν έναν κατά τα άλλα υγιεινό τρόπο ζωής.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρότι δεν εντοπίστηκε μια μοναδική «υπογραφή« καρκίνου από ρύπανση, η συσχέτιση ανάμεσα στις μετρήσεις ρύπων και στις μεταλλάξεις προσφέρει πλέον σοβαρές ενδείξεις. Η επιστημονική κοινότητα εδώ και χρόνια θεωρούσε την ατμοσφαιρική ρύπανση επικίνδυνη για την υγεία, αλλά η νέα μελέτη δείχνει καθαρά ότι η επίδρασή της μπορεί να είναι εξίσου επιβλαβής με γνωστούς καρκινογόνους παράγοντες, όπως ο καπνός του τσιγάρου.

Η ανακάλυψη αυτή τονίζει την ανάγκη για πιο αυστηρές πολιτικές προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Οι κάτοικοι αστικών περιοχών εκτίθενται καθημερινά σε βλαβερές ουσίες χωρίς να το αντιλαμβάνονται, ενώ η ζημιά που προκαλείται στο γενετικό τους υλικό συσσωρεύεται σιωπηλά. Η προληπτική δράση, όπως η μείωση της κυκλοφορίας, η προώθηση της καθαρής ενέργειας και η παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα, γίνεται πλέον ζήτημα επιβίωσης.